[ Home ] | [ Wat is... ] | [ NPR 5001? ]

	Wat is NPR 5001?

Normen voor zorgsystemen zijn tegenwoordig populair. Er bestaat voor elk zorgsysteem-gebied, zoals kwaliteitszorg en milieuzorg, een specifieke norm. Dus ook voor arbozorg.
Weer een norm, dus weer een grote papierproduktie om daar aan te kunnen voldoen? Nee hoor, net zo min als bij de normen ISO 9001 voor kwaliteit en ISO 14001 voor milieu, worden er allerlei verplichtingen opgelegd.

Nou lijkt het wat overdreven om naast de verplichtingen uit de Arbowet, ook nog eens te gaan voldoen aan een norm. Dat is het echter niet. De Arbowet schrijft veel dingen voor, maar zegt niets over de manier waarop je praktisch met al die verplichtingen kunt omgaan. De NPR 5001 biedt daar nu juist handvatten voor.

De officiële titel van NPR 5001 is: Model voor een arbo-managementsysteem. Er is dus sprake van een model: een zo-zou-het-kunnen-document. Er wordt dus bijvoorbeeld niet voorgeschreven hoe een bedrijf met zieke werknemers om moet gaan of hoe een werkplek ingericht moet zijn. (Maar weer wel dat er nagedacht moet worden over welke werkzaamheden van invloed kunnen zijn op de veiligheid, gezondheid en welzijn van medewerkers, en dat deze werkzaamheden zodanig dienen plaats te vinden dat ziekteverzuim wordt voorkomen.) En het gaat over een managementsysteem, of zorgsysteem. Het doel van ieder zorgsysteem is continue verbetering op het desbetreffende gebied. (Voor een algemene beschrijving van een (kwaliteits)zorgsysteem, zie 'Wat is een kwaliteitssysteem?').

Wat staat er in de norm?
De NPR 5001 is gebaseerd op een model (zie figuur hieronder). De elementen van het model zijn over twee niveaus verdeeld: het strategische niveau (buitenste ring) en het uitvoerende niveau (binnenste ring). Deze twee niveaus staan niet los van elkaar, maar ze beïnvloeden elkaar. Het beleid bijvoorbeeld, geeft een kader aan voor de prioriteiten van de maatregelen voortkomend uit de RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie).

Het feit dat de elementen van het model in een cirkel staan, benadrukt nog eens dat ze continu moeten worden doorlopen. Arbozorg is dus niet een eenmalig project. Zo kan bijvoorbeeld uit de evaluatie van de uitgevoerde maatregelen blijken dat het merendeel niet is uitgevoerd, hetgeen reden kan zijn de doelstellingen bij te stellen.

De elementen van het arbozorgsysteem bevatten onder meer de volgende aandachtspunten:

Strategisch niveau		Uitvoerend niveau
Beoordelen stand van zaken
Wordt het arbomanagementsysteem en het arbobeleid door de directie beoordeeld op adequaatheid en doeltreffendheid?		En wordt er periodiek een RI&E gehouden (inventarisatie en evaluatie van de gevaren en risico's van arbeidsomstandigheden voor medewerkers en derden).
Besluitvorming en planning
Wat zijn het arbobeleid en de arbodoelstellingen van de organisatie? En hoe zorgt de directie ervoor dat alle medewerkers bekend zijn met dit beleid?		Welke maatregelen worden er genomen om de risico's voor veiligheid, gezondheid en welzijn te verkleinen of te verwijderen (wat is het plan van aanpak naar aanleiding van de gehouden RI&E)?
Organisatie en uitvoering
Zijn medewerkers bewust van hun eigen rol bij de goede zorg voor arbeidsomstandigheden en wordt er geluisterd naar hun ideeën ter verbetering? Zijn er afspraken gemaakt en vastgelegd over de elementen van het arbozorgsysteem? Hoe blijven de organisatie en de medewerkers op de hoogte van relevante ontwikkelingen? Bijvoorbeeld: CAO- en wetswijzigingen, of nieuwe hulpmiddelen voor het tillen en vervoeren van zwaar materiaal.		Wordt het plan van aanpak vanuit de RI&E daadwerkelijk uitgevoerd en wordt de voortgang besproken?
Controleren van de voortgang
Worden er audits gehouden om te beoordelen of het systeem nog steeds effectief is en goed werkt?		Wordt de uitvoering van het plan van aanpak geëvalueerd en is de leiding hierbij betrokken?

Richtlijn of norm?
In het bovenstaande zijn de termen ‘richtlijn’ en ‘norm’ door elkaar heen gebruikt. Op zich is dat niet juist: NPR staat voor Nederlandse PraktijkRichtlijn, een richtlijn dus. De belangrijkste reden dat het geen norm is, ligt in het verzet dat belangengroepen (zowel nationaal als internationaal) tegen de norm-status hebben gevoerd.
Het feit dat NPR 5001 een richtlijn is betekent vooral dat een bedrijf zich er niet tegen kan laten certificeren. In de praktijk is hij echter als norm te hanteren, zeker zolang certificatie niet aan de orde is. Komt certificatie wél aan de orde, dan kan eenieder terecht bij diverse certificerende instellingen. Zij hanteren bedrijfs-eigen normen, waartegen zij kunnen en mogen certificeren. Deze normen lijken erg veel op elkaar en op NPR 5001.

Staat NPR 5001 los van andere normen
Net zoals andere zorgsystemen, staat in NPR 5001 de beheersing van het proces en de continue verbetering centraal. Om die reden is het heel goed mogelijk het arbozorgsysteem te integreren met een ander zorgsysteem. Bij een goede integratie van verschillende zorgsystemen worden alle belangen bij een (beleids)beslissing meegewogen, en wordt dus voorkomen dat er bijvoorbeeld een milieu-investering wordt gedaan die ten koste gaat van de arbeidsomstandigheden. Of omgekeerd. Voor meer informatie, zie ons informatieblad 'Wat is combi-zorg?'.