Versie 2008 van ISO 9001 gepubliceerd
Begin december 2008 heeft een nieuwe versie van ISO 9001 het licht gezien. De International Organization for Standardization, ISO, heeft als goede interne regel dat zij al haar standaards periodiek herziet. ISO 9001 wordt gemiddeld eens in de zeven jaar herzien, en na de 2000-versie was het dus de hoogste tijd voor ISO 9001:2008. Besloten is, dat de nieuwe versie geen nieuwe eisen zal introduceren, maar dat de aanpassingen beperkt blijven tot tekstuele verbeteringen en verduidelijkingen. In tegenstelling tot de revolutie van ISO 9001:2000 nu dus alleen een evolutionaire verandering. Doordat er geen nieuwe eisen worden gesteld, hebben de veranderingen een beperkte omvang. Relatief gezien vallen enkele punten dan toch op:
- Er wordt meer tekst gewijd aan het uitbesteden van processen (paragraaf 4.1). Door een aanscherping van de normtekst en de toevoeging van twee noten wordt duidelijk gemaakt dat de organisatie verantwoordelijk is voor de beheersing van uitbestede processen. Uiteraard is de mate van beheersing afhankelijk is van de situatie.
- Een beschreven procedure voor het beheersen van kwaliteitsregistraties (paragraaf 4.2.4) blijft noodzakelijk, maar het is duidelijker gemaakt welke elementen deze procedure moet bevatten (namelijk: identificatie, het bewaren, beschermen, terugvinden en terugvinden van de registraties, alsmede de bewaartermijn ervan).
- De training en bewustwording van personeel (paragraaf 6.2.2) wordt meer vanuit het doel dan vanuit het middel bekeken. Vooral de evaluatie gaat nu niet meer zozeer over de doeltreffendheid van de training / bewustwording, maar over het zekerstellen dat de beoogde competentie is bereikt.
- De informatiesystemen zijn expliciet genoemd als onderdeel van de infrastructuur (paragraaf 6.3).
- In een vergelijkbare verduidelijking worden nu onder nazorgactiviteiten (paragraaf 7.2.1) ook recyclen en verwijderen genoemd.
- Evenzo zijn persoonsgegevens nu expliciet onderdeel van het eigendom van de klant (paragraaf 7.5.4).
De vele overige aanpassingen helpen de norm leesbaarder en vooral consistenter te maken. Die consistentie is ook gezocht met de norm voor milieumanagementsystemen: ISO 14001. ‘Leesbaar’ blijft natuurlijk relatief: een norm is door haar grote informatiedichtheid altijd moeilijk toegankelijk.
Wat gebeurt er met bestaande certificaten?
ISO 9001:2000-certificaten blijven geldig tot twee jaar na de publicatie van ISO 9001:2008. Ondanks het evolutionaire karakter van de wijzigingen, worden certificaten niet automatisch omgezet naar de nieuwe norm. Dat gebeurt wel nadat de certificeerder een onderzoek heeft uitgevoerd tegen de nieuwe norm. Dan levert overigens de reikwijdte van de wijzigingen voordeel op: certificeerders hoeven geen extra tijd voor dit onderzoek te besteden! (Het kan natuurlijk nooit kwaad om op te letten of uw certificeerder zich aan dat principe houdt.)
Vanaf een jaar na de publicatie van ISO 9001:2008 moeten alle nieuwe (of verlengde) certificaten worden afgegeven tegen deze nieuwe norm. Overigens is er, wederom gezien de aard van de wijzigingen, geen reden om de audit voor een nieuw of vernieuwd certificaat niet meteen tegen de nieuwe norm te laten geschieden.
Waarom zoveel gedoe voor zo weinig nieuws?
De ISO standaarden worden wereldwijd gebruikt. De bedoeling van een standaard is, dat deze eenduidig is en dus eenduidig wordt toegepast. Een organisatie die in Nederland ISO 9001 gecertificeerd is, voldoet aan dezelfde minimumset van criteria als een die in, pakweg, India is gecertificeerd. En een Indiase certificeerder zou in Nederland tot dezelfde conclusie tot al dan niet certificeren moeten komen als een Nederlandse. Deze universele toepasbaarheid vereist een uiterst nauwgezette formulering van de normtekst. Blijkbaar is in de afgelopen acht jaar op diverse vlakken gebleken dat er interpretatieverschillen bestaan, die het niveau van ‘lastig’ overstijgen. Dit blijkt ook uit de toevoeging van maar liefst elf nieuwe noten in de normtekst. Vandaar dat toch het hele goedkeurings’circus’ is opgestart voor een nieuwe versie. (Dit ‘circus’ bestaat eruit dat er diverse concepten, een voorstel voor de norm én een definitief voorstel de wereld rondgaan om over gestemd te worden door de verschillende landelijke normalisatie-instituten - in Nederland de NEN.)
Tegelijkertijd zijn de wijzigingen van dien aard dat 97% van de organisaties er niets van zal merken. Het onmiddellijk aanschaffen van de nieuwe versie van de norm is dus veelal niet nodig.
ISO 9001:20??
Gezien de herzieningscyclus van ISO 9001 kunnen we rond 2015 een nieuwe versie verwachten, die ongetwijfeld weer revolutionairder zal zijn.
